Nếu nhìn vào con số 54% số học sinh (HS) toàn tỉnh được vào lớp 10 công lập thì nhiều người cho rằng không có sự cạnh tranh nhiều trong tuyển sinh. Tuy nhiên, thực tế ở một số trường thì sự cạnh tranh này “căng như dây đàn” bởi số HS rớt lên đến… cả nghìn em, còn nếu tính theo tỉ lệ đậu/ rớt   thì cứ 3 em đậu 1, thậm chí có trường  6 em đậu 1 !

Sở dĩ có tình trạng này bởi các trường THPT của 6 huyện miền núi cao được tuyển 100% vào lớp 10; hai huyện Tiên Phước và Hiệp Đức cũng được tuyển xấp xỉ 100%. Trong khi đó, vì một số điều kiện (chẳng hạn như địa hình cách trở, số lượng HS ít, chất lượng giảng dạy của trường chưa cao) nên một số trường không có nhiều HS đăng ký thi tuyển như Trường Phạm Phú Thứ (Điện Bàn), Lê Hồng Phong (Duy Xuyên), Nông Sơn (Quế Sơn), Lý Tự Trọng (Thăng Bình). Do vậy, số HS còn lại sẽ “đổ” về các trường trung tâm của huyện, thành phố, trường đã có “thương hiệu” hoặc trường… không thể có sự chọn lựa nào khác.

Đứng đầu sổ về độ “căng” tại kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm nay là Trường THPT Lê Quý Đôn (Tam Kỳ). Với chỉ tiêu khá “khiêm tốn” là 350, nhưng số lượng HS dự tuyển vào trường lên đến 1.957 em, cao nhất từ trước đến nay. Điều này cũng có nghĩa, sau kỳ thi vào ngày 15-6 tới, sẽ có 1.607 HS… không đỗ vào trường. Còn nếu tính theo tỉ lệ chọi thì có lẽ nhiều trường đại học phải “ngả mũ” nể phục vì ở đây tỉ lệ cũng không hề thua kém khi 1 chọi 6 (ngay cả Trường chuyên Nguyễn Bỉnh Khiêm năm nay cũng … chào thua khi 1 chọi 3). Dù chỉ tiêu công lập của Tam Kỳ năm nay được tăng thêm 10% so với chỉ tiêu qui định của HĐND tỉnh nhưng với việc không hạn chế địa bàn tuyển sinh đã khiến cho sự cạnh tranh vào Trường Lê Quý Đôn càng trở nên “nóng” hơn.

Một điều khá đặc biệt là việc tuyển sinh lớp 10 năm học 2008-2009, không chỉ các trường có “thương hiệu” như Trần Cao Vân, Nguyễn Duy Hiệu, Trần Quý Cáp, Sào Nam mới có sự cạnh tranh cao mà một số trường vốn được xếp vào loại “thường thường bậc trung” cũng sẽ diễn ra những cuộc chạy đua gay cấn. Quyết liệt nhất trong nhóm này là Trường THPT Nguyễn Thái Bình (Thăng Bình). Dù bên cạnh là Trường THPT Tiểu La có truyền thống, thế nhưng, với sức học của mình, nhiều HS đã chọn Trường Nguyễn Thái Bình để gửi “niềm tin” bởi dù sao thì ở đây chất lượng đầu vào cũng thấp hơn (nên dễ đỗ hơn). Tuy nhiên, với chỉ tiêu tuyển sinh 550 trong khi số lượng hồ sơ đăng ký lên tới 1.499, thì một cuộc cạnh tranh căng thẳng tại kỳ thi sắp tới là điều không thể tránh khỏi. Tương tự là Trường Đỗ Đăng Tuyển (Đại Lộc), Trường Quế Sơn, Trường Nguyễn Văn Cừ (Quế Sơn), Trường Trần Văn Dư (Phú Ninh). Trung bình gần 3 em thi nhưng chỉ có 1 em được vào lớp 10 cho thấy để trúng tuyển vào các trường này không hề dễ “thở” chút nào.

So với kỳ thi tốt nghiệp THPT thì rõ ràng kỳ thi tuyển vào lớp 10 căng hơn rất nhiều. Nếu như thi tốt nghiệp HS chỉ cần đủ điểm và không có sự cạnh tranh thì với thi tuyển vào lớp 10, điểm càng cao càng tốt bởi kết quả tuyển sinh lấy từ điểm cao xuống thấp. Ai cũng mong muốn con em mình vào trường công lập vì ở đó, không chỉ chất lượng và môi trường giáo dục tốt hơn, động lực học tập của HS cao hơn mà tiền cũng ít tốn kém hơn. Với sự cạnh tranh khốc liệt như vậy, sức nóng của kỳ thi lớp 10 sắp tới được dự báo là sẽ “nóng” hơn rất nhiều, nhất là tại các hội đồng thi vào các trường kể trên. Vậy nên, ngành giáo dục và các ngành liên quan cần có phương án để giảm “nhiệt”, giúp cho kỳ thi diễn ra nghiêm túc, đánh giá đúng thực chất chất lượng của từng HS.

TRƯƠNG XUÂN PHÚ